مرجع دانلود مقاله , تحقیق و جزوه های دانشگاهی
دسته بندی محصولات

دانلود مقاله کارشناسی ارزیابی اثرات توسعه صنعتی بر محیط زیست

دانلود مقاله کارشناسی ارزیابی اثرات توسعه صنعتی بر محیط زیست

 

 

 

 

دانلود مقاله کارشناسی ارزیابی اثرات توسعه صنعتی بر محیط زیست 84 ص

 

فصل اول

نقش صنایع در رویکردهای زیست محیطی

1-1-  تاريخچه فعاليت هاي صنعتي در ايران:

سرزمين ايران بدليل موقعيت جغرافيايي زيستي و وجود سرزمين هاي حاصلخيز، يكي از قديمي ترين و قدرتمندترين تمدن هاي بشري بوده است. اگر تعريف جامع صنعت به صورت صورت ذيل مد نظر قرار گيرد:

«صنعت به كليه فعاليت هايي اطلاق مي گردد كه در جهت تغيير فيزيكي يا شيميايي مواد از طريق فرآيندهاي صنعتي به منظور تبديل و يا آماده سازي اين مواد به محصولات و خدمات قابل مصرف، صورت مي پذيرد» ايرانيان باستان در شمار قديمي ترين صنعت كاران و صاحبان فن قرار مي گيرند. در اين دوران بعلت شيوه زندگي و نوع اقتصاد و روابط اجتماعي، توليدات صنعتي عمدتاً تامين كننده مايحتاج داخلي اقوام بوده است:

در قرون شانزدهم و هفدهم بتدريج با توسعه جوامع و تحول وضعيت اقتصادي، اجتماعي، فعاليتهاي توليدي و صنعتي نيز گسترش يافت و كارگاه هاي صنعتي با تعداد كارگر زياد كه اغلب وابسته به حكومت و دربار بودند پديدار گشتند. در همين دوره تحول شگرفي در صنعت جهان پديدار گشت و رشد اقتصادي، صنعتي آنها به سرعت فزوني يافت. اين زمان فرصت مناسبي جهت پيشرفت صنعتي ايران بود كه متاسفانه بدلايل متعدد از جمله ضعف حكومتها، شيوه زندگي سنتي، قوم گرايي و ساختار اقتصادي چنين نشده و صنعت ايران تا يالها به همان صورت ابتدايي و غير ماشيني و در حد تامين نيازهاي داخلي، باقي ماند. در دهه 1260 هجري با جلب توجه سرمايه گذاري خارجي صنعت بصورت نوين و ماشيني بتدريج به ايران وارد شد.

در ابتداي دهه 1300 با ظهور سلسله پهلوي و بدنبال تقويت و اقتدار حكومت مركزي و افزايش درآمدهاي دولت از طريق فروش نفت سرمايه گذاري دولتي در صنايع بشدت افزايش يافت. بطوريكه در طي مدت هفت سال از 1311 تا 1317 حدود 63 كارخانه جديد با بيش از 30 هزار كارگر در كشور راه اندازي شد و روند صنعتي شدن ايران از اين دوران به صورت جدي تر ادامه يافت. از مهمترين ويژگيهاي صنعت در اين دوران مي توان به توسعه صنايع مونتاژ، عدم توجه به تربيت نيروي متخصص داخلي و اتكاء به كارشناسان خارجي و تكيه بر درآمدهاي نفتي اشاره كرد.(9)

پس از انقلاب اسلامي در سال 1357 اولين اولويت بخش صنعت رفع وابستگي و استقلال اقتصادي اعلام گرديد. در اين راستا برنامه ريزي هايي در برنامه اول توسعه صورت پذيرد كه بعلت جنگ تحميلي و محاصره اقتصادي با مشكلات زيادي روبرو شد وليكن اين اهداف در برنامه دوم توسعه تحقق يافت و اكنون نيز تمركز اصلي برنامه سوم در بكارگيري كامل از ظرفيت هاي ايجاد شده در برنامه هاي اول و دوم توسعه مي باشد.

در نخستين برنامه پنجساله توسعه، 8000 ميليارد ريال شامل 15 ميليارد دلار سرمايه گذاري ارزي از سوي بخش خصوصي و دولتي در بخش صنعت انجام شد كه حدود 50 درصد آن در زير مجموعه صنايع كوچك و متوسط و مابقي در صنايع پتروشيمي و فلزات بود. سرمايه گذاري انجام شده و ساير برنامه هاي حمايتي و اصلاحي موجب شد كه سهم بخش صنعت در توليد ناخالص مالي در سال 1374 به 17 درصد برسد. رشد سرمايه گذاري بخش صنعت در برنامه دوم سالانه 2/5 درصد پيش بيني گرديد و عملكرد سالهاي 1374 و 1375 نشان دهنده رشد 5 درصدي مي باشد كه خوشبختانه اين امر تحقق يافته است.(6)

2-1- توسعه صنعتی و محیط زیست :

توسعه صنعتي فرآيندي است كه پس از انقلاب صنعتي و خصوصا در قرن اخير سرعت قابل توجهي يافته و اغلب كشورهاي دنيا بطور اجتناب ناپذيري با آن مواجه بنده اند. در آغاز اين دوره خروج دود تيره از دودكش كارخانه ها نشان اشتغال، رونق اقتصادي و قدرت بود و موجب افتخار دولتها و مردم مي گرديد. بتدريج با افزايش روند توسعه صنعتي و بدليل محدود شدن ظرفيت پذيرش آلاينده ها توسط محيط زيست، مفهوم اين نماد تغيير كرد بطوريكه امروزه، آلوده نمودن محيط زيست علاوه بر منع قانوني، عمل خوشايند و مطلوبي نبوده و توسط عموم و افكار عمومي نيز مورد اعتراض قرار مي گيرد.(5)

صنايع نيز بناچار  متناسب با اين كاهش توان خودپالايي محيط زيست و اعتراضات مردمي تغيير نمودند. چنانكه در چند دهه پيش، در طراحي و اجراي تكنولوژيها و طرحهاي صنعتي، جايگاهي براي كنترل هاي زيست محيطي در نظر گرفته نمي شد در حاليكه امروز نه تنها صنايع براساس قوانين و مقررات ملزم به رعايت استانداردهاي زيست محيطي هستند (و اين امر بتدريج باعث شده تا پيش بينيهاي زيست محيطي در طراحي تكنولوژي و اجراي طرحهاي صنعتي در نظر گرفته شود)، بلكه بر اثر وجود اهرم هايي از قبيل تخفيفهاي مالياتي و استانداردهاي بين المللي زيست محيطي، صاحبان صنايع نيز بطور داوطلبانه اقدام به كنترل آلودگي ها و انجام اصلاحات زيست محيطي مي نمايند.

3-1- نماي عمومي فرآيند توليد در واحدهاي صنعتي:

وضعيت توسعه صنعتي در تمام كشورها در مرحله يكساني نمي باشد. كشورهاي توسعه يافته با دستيابي به رشد اقتصادي مطلوب و دانش فني مورد نياز، اهميت بيشتري به مسايل زيست محيطي مي دهند در حالي كه در كشورهاي در حال توسعه بدلايل مختلف، هنوز آلودگيهاي زيست محيطي ناشي از صنعت، كم و بيش وجود دارد. آنچه در اين ميان تمام جهان بسوي بهبود كيفيت زيست محيطي مي باشد.

مسايل و مشكلات عمده زيست محيطي را در صنعت مي توان بدو صورت مصرف مواد اوليه و ايجاد آلودگي بيان نمود.

بطور كلي تمامي صنايع داراي يك فرآيند يكسان شامل مصرف مواد اوليه و توليد محصولات نهايي مي باشند. اما از نظر زيست محيطي، مواد ذيل داراي اهميت است:

اولاً ) مواد اوليه صنايع اغلب انواع مختلفي از منابع طبيعي مي باشند كه يا ميزان ذخيره آنها ثابت است و يا قابل تجديدند كه در مورد اخير نيز در صورت بهره برداري نامناسب قابليت تجديد خود را از دست داده و به منابع تجديد ناپذير تبديل مي شوند.

ثانياً ) محصولات نهايي حاصل از فعاليت كارخانه تنها شامل توليدات برنامه ريز شده مورد نظر نمي باشد بلكه در كنار آنها غالباً محصولات فرعي ناخواسته اي نيز توليد مي گردد. اين محصولات ناخواسته فرعي، براساس نوع صنعت و فناوري توليد، متفاوت مي باشند و به گونه هاي مختلف از قبيل پسماندهاي جامد، پساب صنعتي، گازها و ذرات معلق، انرژي و صوت منتشر مي شود. ورود مقادير مختلف اين محصولات فرعي ناخواسته صنعتي به محيط زيست، باعث ايجاد انواع آلودگيهاي زيست محيطي در زمينه آب، خاك، هوا، صوتي و ديداري مي گردد.

4-1- روشهای جلوگیری از آلودگی :

جلوگيري از اين آلودگي ها به دو صورت عمده امكان پذير مي باشد:

  • اقدام جهت كنترل و تقليل اثرات سوء مواد آلاينده پس از توليد

  • كاهش انواع و ميزان محصولات فرعي ناخواسته

روش اول با طراحي و اجراي سيستم هاي كنترلي جنبي و اقدامات اصلاحي در مديريت فرآيند توليد، تحقق مي يابد و روش دوم عمدتاً با استفاده از تغيير در مديريت، طراحي فرآيند توليد و استفاده از فناوريهاي جديد امكان پذير مي باشد.

5-1- وضعيت صنايع كشور از ديدگاه نوع صنعت و تعداد كاركنان:

پراكنش صنايع در ايران در اثر عوامل متعددي از جمله قابليتهاي منطقه اي، زير ساختها، سياستگذاريها، امكانات آموزشي و خدماتي، موقعيت جغرافيايي، خدمات صنعتي، ويژگيهاي منابع طبيعي و زيست محيطي بطور يكنواخت و همگن صورت نگرفته است. مطالعات انجام شده در زمينه نابرابريهاي منطقه اي در ايران كه رد سال 1370 توسط مركز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ايران انجام شد بيانگر وجود نواحي فعال صنعتي در برابر كم فعال مي باشد.

براساس اين مطالعات علاوه بر اختلاف ميان مناطق از نظر فعاليتهاي اقتصادي، در درون هر منطقه نيز اغلب نابرابريهاي چشمگيري وجود دارد كه گاه از اختلافات ميان مناطق نيز بيشتر است.

بررسيهاي انجام شده در مورد واحدهاي فعالي صنعتي در دو مقطع زماني 1367 و 1375 نشان مي دهد كه سهم استانهاي بزرگ نظير تهران، اصفهان، خراسان و آذربايجان شرقي چه از نظر تعداد كارگاههاي صنعتي و چه از نظر تعداد شاغلان در اين بخش همواره با اختلاف زيادي از ساير استانها بيشتر بوده است. در همين دوره سهم استانهايي نظير كهگيلويه و بوير احمد، ايلام، اردبيل و كردستان در اين زمينه ناچيز بوده است. به همين جهت و در راستاي رفع مشكلات اقتصادي و اشتغال مناطق و استانهاي محروم در سالهاي اخير با اعمال سياستهاي اتخاذ شده سعي گرديد تا اين عدم تعادل برطرف گردد. كاهش سهم اشتغال صنعتي استانهاي تهران (از 8/36 درصد در سال 1367 به 3 /33 درصد در سال 1375) و اصفهان به نفع افزايش اين سهم در استانهاي محروم و غيربرخوردار و همچنين افزايش سهم اشتغال صنعتي به نسبت جمعيت استانهاي مذكور حكايت از عملكرد مثبت سياستهاي اتخاذ شده دارد.(6)

پراكنش ناهمگون صنايع در سطح كشور و متمركز كردن آنها در برخي مناطق و استانها پيامدهاي منفي متعددي بدنبال دارد كه علاوه بر افزايش بيكاري و كاهش رونق اقتصادي در ساير استانها موجب تشديد مهاجرت بين  استاني شده و با افزايش جمعيت مناطق صنعتي و مسايل اجتماعي، فرهنگي و مديريتي مشكلات زيست محيطي عديده اي را نيز بدنبال داشته است.

از آنجاييكه ظرفيت پذيرش محيط زيست محدود مي باشد، تمركز بي برنامه صنايع باعث تكميل ظرفيت پذيرش محيط و ايجاد آلودگي مي شود. چنين حالتي آلودگي مستقيم ناشي از صنايع مي باشد در حاليكه اثرات ثانويه اين تمركز از طريق افزايش پيش بيني  نشده جمعيت، افزايش حمل و نقل و ساير خدمات در منطقه نيز بر محيط زيست اعمال مي گردد.

تعداد نيروي كار در بخش صنعت در طي دهه هاي گذشته نوسانات زيادي داشته است بطوريكه پس از افزايش سريع نيروي كار شاغل كشور در بخش صنعت از 8/13 درصد در سال 1335 به 2/18 درصد كل نيروي شاغل كشور در سال 1345، نيروي شاغل اين بخش در سال 1355، 19 درصد افزايش يافت، در حاليكه اين ميزان در سال 1365 به 2/13 درصد تنزل يافت. براساس يك آمارگيري كه در سال 1371 به انجام رسيد، تعداد افراد شاغل در صنايع، معادن و نفت بالغ بر 2 ميليوني نفر بوده كه 9/14 درصد كل نيروي كار اشتغال يافته 5/13 ميليوني كشور در سال ياد شده بوده است. با استفاده از جدول شماره 1 مي توان سهم هر استان را از ميزان كل شاغلان بخش صنعتي كشور به شرح زير محاسبه نمود(3)

جدول شماره 1- وضعيت پراكنش صنايع براساس تعداد كاركنان در استانهاي كشور

رديف

             تعداد كاركنان

       استان

كمتر از 10 نفر

10-49 نفر

بيش از 50 نفر

جمع

1

آذربايجان شرقي

27128

10620

19453

57201

2

آذربايجان غربي

11760

9177

5854

26791

3

اردبيل

5363

1649

1387

8399

4

اصفهان

36595

25060

67271

128926

5

ايلام

1729

573

254

2556

6

بوشهر

1817

854

1402

4073

7

تهران

93549

78628

178732

340909

8

چهار محال بختياري

3271

1037

755

5063

9

خراسان

45097

11714

27252

84063

10

خوزستان

10876

5374

29179

45429

11

زنجان

5299

2245

6621

14165

12

سمنان

7151

3222

5795

16168

13

سيستان و بلوچستان

3402

1890

3169

8461

14

فارس

13477

6331

14454

34262

15

كردستان

5773

1748

1048

8569

16

كرمان

6922

3622

6579

17123

17

كرمانشاه

7598

2378

3812

13788

18

كهگيلويه و بوير احمد

1180

648

261

2089

19

گيلان

13037

6364

26065

45466

20

لرستان

5834

2279

5204

13317

21

مازندران

22992

7382

19808

50182

22

مركزي

7175

5346

24581

37102

23

هرمزگان

1752

1183

1192

4127

24

همدان

10654

4490

1898

17042

25

يزد

6302

5466

10678

22447

26

جمع

351734

199280

45704

1003718

از ديدگاه زيست محيطي ويژگيها و مشكلات صنايع از دو ديدگاه خانواده صنعتي و تعداد واحدهاي صنعتي در سطح كشور قابل تقسيم بندي است. خانواده هاي صنعتي با توجه به شباهتهاي ساختاري داراي شاخصهاي زيست محيطي كم و بيش يكساني هستند، همچنين تعداد آنها، چگونگي پراكنش صنايع بزرگ و كوچك در رابطه با چگونگي امكان و توان سرمايه گذاري زيست محيطي و همچنين نظارت بر نحوه عملكرد آنها حايز اهميت است.

جدول شماره 2 نشان دهنده درصد تعداد كارگاه هاي صنعتي و همچنين درصد اشتغال ايجاد شده و ارزش محصول توليد شده توسط اين واحدها در سال 1375 براساس تعداد كاركنان مي باشد. همانطوري كه در اين جدول مشاهده مي گردد كارگاههاي كوچك (كمتر از شش نفر) با اختصاص 7/49 درصد از كل اشتغال بخش صنعت، 9/92 درصد از كل تعداد واحدهاي صنعتي تحت نظارت وزارت صنايع را شامل مي گردند.

در حالي كه صنايع بزرگ (بيش از پنجاه نفر) با 7/23 درصد از اشتغال، تنها 5/0 درصد تعداد واحدهاي صنعتي كشور را به خود اختصاص داده است.(8)

تعداد واحدهاي صنعتي كوچك و كم بودن تعداد واحدهاي بزرگ از ديدگاه مديريت محيط زيست مشكلاتي را در پي دارد:

اولاً : واحدهاي كوچك بدليل سرمايه گذاري كم و توان پشتوانه مالي اندك اغلب براي سرمايه گذاريهاي زيست محيطي با مشكلات زيادي مواجه هستند.

ثانياً : تعداد زياد آنها باعث افزايش تعداد خروجيهاي آلودگي به محيط زيست مي گردد كه علاوه بر اينكه موجب افزايش آلودگي محيط زيست مي شود امكان نظارت زيست محيطي را نيز كاهش مي دهد.

علاوه بر اين، برنامه هاي يكپارچه زيست محيطي و به اجرا در آوردن آنها براي اين قبيل صنايع غالباً مشكل و گاه غير عملي است.

 

تعداد صفحات:84

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت ورد wordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.


اشتراک بگذارید:


پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 4,600 تومان

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
file1_1756882_2907.zip134.2k





دانلود مقاله ارشد بررسی نقش نیتریک اکساید در تحمل به مرفین در موشهای صحرایی تخمدان برداری شده

دانلود مقاله ارشد بررسی نقش نیتریک اکساید در تحمل به مرفین در موشهای صحرایی تخمدان برداری شده     دانلود مقاله ارشد بررسی نقش نیتریک اکساید در تحمل به مرفین در موشهای صحرایی تخمدان برداری شده 107ص   چکیده : در مطالعه حاضر نقش نیتریک اکساید در تحمل به مرفین در موشهای صحرائی تخمدان برداری شده مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 90 سر موش صحرائی ماده تهیه و به 10 گروه تقسیم شدند. 1- گروه کنترل(Sham) 2-  کنترل- تحمل Tol) Sham-) 3-گروه اوارکتومی (OVX)4 - گروه اوارکتوم ...

توضیحات بیشتر - دانلود 4,900 تومان

دانلود مقاله ارشد درباره بررسی گیاه تاتوره

دانلود مقاله ارشد درباره  بررسی گیاه  تاتوره     دانلود مقاله ارشد درباره  بررسی گیاه  تاتوره 180 ص  چکيده: گياه تاتوره با نام علمی Datura stramoniumL.  متعلق به تیرهSolanaceae  ، گیاهي علفی یکساله بومی استان گلستان ، که اغلب به صورت خودرو در خاکهايی با بافت متوسط تا خيلی سنگين ، غير شور ، pH خنثی و درصد کربن بالا رويش دارند . رشد رويشی گیاه از فروردین هر سال آغاز  و تقريباً تا اواخر تیر ماه ...

توضیحات بیشتر - دانلود 4,900 تومان