مرجع دانلود مقاله , تحقیق و جزوه های دانشگاهی
دسته بندی محصولات

دانلود مقاله کارشناسی معارف اسلامی جايگاه خانواده در اسلام

دانلود مقاله کارشناسی معارف اسلامی  جايگاه خانواده در اسلام

 

 

 

 

 

دانلود مقاله کارشناسی معارف اسلامی  جايگاه خانواده در اسلام

 

فهرست مطالب

تقديم................................................................................................................................................................................................ ج

تقديم و تشكر.................................................................................................................................................................................. د

چكيده............................................................................................................................................................................................... ه

بخش اول كليات

مقدمه................................................................................................................................................................................................ 2

1-1- تعريف و تبيين موضوع................................................................................................................................................... 4

الف – تعريف لغوي عيال............................................................................................................................................................ 4

ب – تعريف لغوي أسر................................................................................................................................................................ 4

ج – تعريف لغوي زوج................................................................................................................................................................. 5

د – خانواده در اصطلاح........................................................................................................................................................... 10

2-1- ضرورت و اهداف تحقيق.............................................................................................................................................. 13

3-1- پيشينه موضوع............................................................................................................................................................... 14

4-1- فرضيات اصلي و فرعي................................................................................................................................................. 15

5-1- روش تحقيق..................................................................................................................................................................... 16

بخش دوم بررسي جايگاه خانواده در اعصار گذشته و اديان

1-2- خانواده در اعصار گذشته.............................................................................................................................................. 18

الف – خانواده در اقوام وحشي............................................................................................................................................... 18

ب – خانواده در روم قديم....................................................................................................................................................... 19

ج – خانواده در يونان قديم..................................................................................................................................................... 20

د – خانواده در ايران باستان................................................................................................................................................... 21

ه – خانواده در عرب جاهليت................................................................................................................................................. 22

2-2- خانواده در اديان.............................................................................................................................................................. 24

الف – خانواده در زرتشت........................................................................................................................................................ 24

ب – خانواده در ميان مسيحيان و يهوديان......................................................................................................................... 26

ج – خانواده در اسلام............................................................................................................................................................... 28

* كارگر و جايگاه خانه در قرآن............................................................................................................................................. 30

1- محل تسكين......................................................................................................................................................................... 31

2- محل ذكر و تلاوت آيات الهي........................................................................................................................................... 31

3- محل رابطه قدسي............................................................................................................................................................... 32

4- لزوم حفظ حريم خانه........................................................................................................................................................ 32

3-2- وضعيت خانواده در جهان معاصر............................................................................................................................... 33

4-2- ابعاد خانواده در انديشه نظريه پردازان علوم انساني............................................................................................. 44

الف – تاريخ................................................................................................................................................................................. 44

ب – جامعه شناسي.................................................................................................................................................................. 45

ج – حقوق................................................................................................................................................................................... 46

د- اقتصاد...................................................................................................................................................................................... 46

ه – روان شناسي........................................................................................................................................................................ 48

و – علوم سياسي....................................................................................................................................................................... 49

ز – علوم تربيتي......................................................................................................................................................................... 50

بخش سوم ميزان تقدس خانواده در اسلام

مقدمه............................................................................................................................................................................................. 52

1-3- ضرورت تشكيل خانواده................................................................................................................................................ 54

الف – ازدواج يك سنت الهي................................................................................................................................................. 55

ب – ازدواج وسيله حفظ دين است..................................................................................................................................... 55

ج – فضيلت عبادت متأهل .................................................................................................................................................... 56

د – بهترين تجارت، زن شايسته............................................................................................................................................ 56

2-3- آثار و فوايد ازدواج.......................................................................................................................................................... 60

الف – غريزه جنسي.................................................................................................................................................................. 61

1-زنا.................................................................................................................................................................................................... 62

2-عريان گرايي................................................................................................................................................................................. 63

3-چشم چراني................................................................................................................................................................................. 64

4-لواط (همجنس خواهي)............................................................................................................................................................ 64

5-خود ارضايي.................................................................................................................................................................................. 65

* عوامل ايجاد رفتار جنسي مطلوب در روابط زناشوئي:................................................................................................. 67

1- رضايت زوجين در انتخاب يكديگر.................................................................................................................................. 67

2- رعايت احترام و محبت متقابل......................................................................................................................................... 67

3- پرهيز از احياء منفي............................................................................................................................................................ 67

4- تفاهم و توافق ميان همسران در روابط جنسي............................................................................................................ 68

5- رعايت اخلاق جنسي.......................................................................................................................................................... 68

ب – نياز به آرامش و سكون................................................................................................................................................... 68

ج – نياز به انس دمورت.......................................................................................................................................................... 70

د – ميل به تداوم وجود خويش............................................................................................................................................ 72

و – پرورش نسل سالم و پاك................................................................................................................................................. 73

ه – حفظ عفت و حياي فردي و اجتماعي......................................................................................................................... 74

3-3- چارچوب خانواده متعادل و ايده آل در اسلام........................................................................................................ 76

1- تعادل نظر و عمل................................................................................................................................................................. 76

2- تعادل معنويت و ماديت..................................................................................................................................................... 77

3- تعادل سد زمان.................................................................................................................................................................... 77

4- تعادل منطق و عاطفه......................................................................................................................................................... 77

5- تعادل گفتن و شنيدن........................................................................................................................................................ 77

6- تعادل سازگاري و انتقادگري............................................................................................................................................. 77

7- تعادل مصالح دروني و مصالح بيروني............................................................................................................................. 78

8- تعادل هدف هاي تربيتي .................................................................................................................................................. 78

9- تعامل مديريت و مشاركت................................................................................................................................................. 78

10- تعادل امكانات و انتظارات............................................................................................................................................... 78

* فوايد متعادل بودن خانواده................................................................................................................................................. 78

4-3- معيارهاي انتخاب همسر............................................................................................................................................... 80

الف – ملاك هاي گزينش همسر از ديدگاه جامعه شناختي خانواده.......................................................................... 81

1- الف – روان شناختي.......................................................................................................................................................... 81

2- الف – روان شناختي.......................................................................................................................................................... 81

3-الف – اقتصادي...................................................................................................................................................................... 82

4-الف – اجتماعي..................................................................................................................................................................... 82

5-الف – خانوادگي.................................................................................................................................................................... 83

6- الف – قاعده همسان همسري.......................................................................................................................................... 83

ب – ملاك هاي گزينش همسر  از ديدگاه اسلام............................................................................................................ 83

1-ب- صفات متناسب براي زن............................................................................................................................................. 84

2-ب – ملاك هاي گزينش مرد............................................................................................................................................ 86

3-ب – اولويت بندي ملاك هاي مختلف........................................................................................................................... 87

4-ب – دقت در تطبيق معيارها بر مصداق مورد نظر..................................................................................................... 88

1- مشورت با كارشناس............................................................................................................................................................ 88

2- تحقيق..................................................................................................................................................................................... 89

3- گفت و گوي مستقيم.......................................................................................................................................................... 89

بخش چهارم مباني حقوق و اخلاقي خانواده در اسلام

مقدمه............................................................................................................................................................................................. 92

1-4- فلسفه خاص اسلام درباره حقوق خانوادگي............................................................................................................ 93

الف – حقوق مشترك............................................................................................................................................................... 94

1-الف – توجه به جايگاه خانواده.......................................................................................................................................... 94

2-الف – تثبيت نقشها.............................................................................................................................................................. 96

3-الف – حفظ شئون فردي.................................................................................................................................................... 96

4-الف – آشنايي و پايبندي به تعهدات حقوقي و اخلاقي............................................................................................. 96

5-الف – حسن معاشرت......................................................................................................................................................... 97

ب – حقوق همسران در قرآن و حديث............................................................................................................................... 99

1-ب – وظايف و نسبت به همسرش.................................................................................................................................... 99

1- حقوق مادي و نفقه زن....................................................................................................................................................... 99

2- تأمين نياز جنسي............................................................................................................................................................. 100

3- نظافت و آراستگي............................................................................................................................................................ 101

4- پرهيز از سخت گيري...................................................................................................................................................... 102

5- غيرت ديني........................................................................................................................................................................ 102

2-ب- وظايف زن نسبت به همسرش................................................................................................................................ 103

1- آيا رياست در خانواده امري ضروريست؟.................................................................................................................... 105

2- تمكين و تأمين نياز جنسي........................................................................................................................................... 110

3- زينت و آرايش براي شوهر............................................................................................................................................. 110

4- پاكدامني و حجاب زن..................................................................................................................................................... 111

2-4- آميختگي احكام حقوقي و اخلاقي در قرآن........................................................................................................ 112

3-4- رفع اختلاف در خانواده در قرآن و حديث........................................................................................................... 113

الف – اصل تأمين نيازهاي عاطفي..................................................................................................................................... 114

ب – اصل مشاوره................................................................................................................................................................... 114

ج – اصل صلح و سازش....................................................................................................................................................... 115

د – اصل حاكميت.................................................................................................................................................................. 116

ه – طلاق، عرش الهي را مي لرزاند................................................................................................................................... 117

نتيجه گيري.............................................................................................................................................................................. 120

فهرست منابع و مأخذ............................................................................................................................................................ 127

الف ) كتب عربي..................................................................................................................................................................... 127

ب ) كتب فارسي..................................................................................................................................................................... 127

ج) مقالات.................................................................................................................................................................................. 130

 

 خانواده در اعصار گذشته:

خانواده، اصيل‌ترين نهاد اجتماعي است كه از سوي اديان الهي مورد اهتمام واقع شده و بخش قابل توجهي از آموزه‌ها و تعاليم ديني را به خود اختصاص داده است.

الف ـ خانواده در اقوام وحشي:

زندگي زن در امت‌ها و قبائل وحشي، از قبيل ساكنين افريقا و استراليا و جزائر مسكوني در اقيانوسيه و امريكاي قديم و... نسبت به زندگي مردان نظير زندگي حيوانات اهلي بود، آن نظري كه مردان نسبت به حيوانات اهلي داشتند، همان نظر را نسبت به زن داشتند و به زنان با همان ديد نگريسته مي‌شد. مردان زندگي زنان را پيرو زندگي خود مي‌دانستند و معتقد بودند كه زنان براي خاطر مردان خلق شده‌اند؛ و به طور اجمالي هستي وجود زنان و زندگيشان تابع هستي و زندگي مردان است و عيناً مانند حيوانات هيچ استقلالي در زندگي و هيچ حقي ندارند و زن مادام كه شوهر نكرده تحت سرپرستي و ولايت پدر است و بعد از ازدواج نيز تحت ولايت شوهر است، آن هم ولايت بدون قيد و شرط و بدون حد و مرز.

در اين امت‌ها مرد مي‌توانست زن خود را به هر كس كه بخواهد بفروشد، و يا ببخشد و يا او را مانند يك كالا قرض دهد تا از او كام بگيرند، بچه‌دار شوند، يا به خدمت بگيرند و مرد حق داشت او را تنبيه و مجازات كند، كتك بزند، زندان كند و حتي به قتل برساند. و يا او را گرسنه و تشنه رها كند، حالا وي بميرد و يا زنده بماند، و نيز حق داشت او را مخصوصاً در مواقع قحطي و يا جشن‌ها مانند گوسفند چاق بكشند و گوشتش را بخورد و آنچه را كه از مال مربوط به زن بود، مال خودش مي‌دانست، حق زن را هم، حق خودش مي‌دانست. حق زن را هم، حق خودش مي‌شمرد، مخصوصاً از جهت داد و ستد و ساير معاملاتي كه پيش مي‌آمد خود را صاحب اختيار مي‌دانست و بر زن لازم بود كه از مرد (پدرش باشد يا شوهرش) در آنچه امر و دستور مي‌دادند كوركورانه اطاعت كند، چه بخواهد چه نخواهد و باز به عهده زن بود كه امور خانه و اولاد و تمام مايحتاج زندگي مرد را در خانه فراهم نمايد، باز به عهده او بود كه بارهاي سنگين به دوش بكشد. و اين رفتار عجيب، در بين بعضي قبائل به حدي رسيده بود كه وقتي زن حامله بچه خود را به دنيا مي‌آورد بلافاصله بايد از جا بلند شده و در مقابل مرد در حاليكه هيچ كسالتي ندارد، خود را به بيماري زند و در رختخواب مي‌خوابيد و زن بدبختش به پرستاري از او بپردازد.[1]

ب ـ خانواده در روم قديم:

«اساس و ساختمان در خانواده در روم قديم تابع اصول مذهبي بوده، اهميت خانواده و پدر و قدرت فوق‌العاده او نتيجه اهميت و نفوذ مذهب بوده است، در روم قديم مذهب داخلي و خصوصي بوده، با اين توضيح كه هر خانواده‌اي خدايان به خصوصي داشته كه افراد خانواده ديگر نسبت به آن‌ها بي‌اطلاع و در نتيجه بي‌عقيده بودند. بنابراين مذهب روميان داراي دو خصوصيت است: يكي تعدد خدايان، يكي محدود بودن آن به حدود خانواده، هر خانواده نياكان خود را مي‌پرستيد. پدر خانواده تا زنده بود، انسان و به محض اينكه مي‌مرد در رديف خدايان و مورد پرستش بازماندگان قرار مي‌گرفت. هر خانواده خدايان به خصوص خود را پرستش مي‌كرد (اجاق خانوادگي) و اگر اتفاقاً برحسب اشتباه يا منظور خاصي، خدايان خانواده ديگري را عبادت مي‌كرد، مشرك و كافر مي‌شد.

پدر، رئيس و فرمانفرماي مطلق خانواده و در عين حال پيشوا و رئيس مذهبي بوده و نفوذ فوق‌العاده و قدرت بلامانع پدر از لحاظ رياست مذهبي بوده است. از اينجا نتيجه مي‌گيريم كه خانواده رومي براساس مذهب تشكيل يافته، افراد خانواده اعم از پسر و دختر و مادر طوري تحت اطاعت پدر قرار گرفته بودند كه تعيين كليه مقررات حتي مرگ و زندگي آن‌ها در دست پدر بوده.

در حقوق روم قديم زن در مقابل پدر خانواده (شوهر يا پدر شوهر خود) حكم دختر او را دارد، و بالنتيجه خواهر فرزندان خود محسوب مي‌شود. باصطلاح فقهاي رومي عروسي براي دختر تولد ديگر است. و از اين جهت دختر شوي خود مي‌شد و در صورتي كه پدر شوهر حيات داشت، دختر او و خواهر شوهر خود شمرده مي‌شد. كليه افراد خانواده خاصه زن و دختر، داراي هيچگونه شخصيت و اختياري نبودند. پسران چون بعداً بر اثر آزادي خود يا فوت پدر مستقل و رئيس خانواده مي‌شدند و در مدت تبعيت و تحت الكفاله بودن هم زياد فشار نمي‌ديدند ولي به عكس دختران و زنان براي هميشه مانند شيئي مملوك و مورد معامله واقع مي‌شدند.

زن و دختر در مقابل شوهر و پدر حق مالكيت، معاشرت، رفت و آمد و حتي حق حيات نداشتند. پدر هر وقت صلاح مي‌دانست مي‌توانست آن‌ها را بفروشد، قرض يا كرايه بدهد يا بكشد، بديهي است وقتي عنوان انسان اجتماعي بر زن اطلاق نشود طبعاً از كليه حقوق و امتيازاتي كه براي يك انسان است محروم خواهد ماند.[2]»

از مطالعه طريقه ازدواج در حقوق روم استفاده مي‌شود كه زناشويي رسمي به يكي از طرق زير است:[3]

1ـ انتقال زوجه از خانه پدر به خانواده شوهر: در اين طريق زن از تحت نفوذ رئيس و بزرگ خانواده خود خارج و در تحت نفوذ خانواده شوهر داخل مي‌گشت و اين طرز از ازدواج توأم با يك سلسله از تشريفات و آداب خاصي است كه براي عملي شدن اين انتقال بايد عملي گردد باين ترتيب دختر و پدر شوهر يا خود شوهر در محضر قاضي حاضر شده ادعيه و اوراد معيني خوانده مي‌شود سپس دختر در همان مجلس تغيير مذهب داده تابع رئيس خانواده جديد بوده، خدايان آن خانواده را پرستش مي‌كند.

2ـ انتقال حقوق و اختيارات: در اين طريقه از ازدواج معامله خاصي صورت گرفته، پدر دختر و شوهر و يا پدر شوهر دختر را مورد معامله قرار مي‌دهند و طي تشريفات كليه حقوق و اختيارات خود را كه نسبت به دختر خود داشت به شوهر يا پدر شوهر انتقال مي‌داد و در اكثر اوقات پول زيادي در مقابل اين انتقال مي‌گرفت.

3ـ بالاتر از اين دو مورد، اگر مرد مي‌توانست زني را به هر عنوان به خانه خود برده با او همبستر شود و او را لااقل تا يكسال در خانه‌ي خود نگاه دارد همسر او محسوب مي‌شد و اگر زن مذكور مي‌توانست سه شب متوالي از هم‌بستري سر بپيچد ديگر همسر آن مرد نبود!

ج ـ خانواده در يونان قديم:

«تمدن معروف يونان، اين خميرمايه هوش بشري، بر روي خرابه‌هاي وحشي‌گري اقوام جاهل يونان قديم بنا گرديده است. مذهب در يونان، مانند روم قديم، داخلي و خصوصي بوده، و عيناً مانند روم هر خانواده روح نياكان خود را نيايش مي‌كردند.

خانواده، ايجاد و بقاي آن، تابع مذهب و سلطه‌ي پدر خانواده نيز ناشي از عنوان رياست مذهبي بوده است. مبناي پيدايش خانواده به هيچ وجه به نسبت علقه و عاطفه متكي نبوده، بلكه پرستش اجداد و نياكان واحد، هر خانواده‌اي را ايجاد و از خانواده‌هاي ديگر ممتاز مي‌كرد. ازدواج امر مذهبي و مقدسي بود، تشريفات ازدواج فقط با حضور خدايان خانگي انجام مي‌گرفت و به خدايان عمومي مثل ژوپيتر و غيره مربوط نبود.

لزوم بقاياي خانواده و بالملازمه وجوب ازدواج و منع تجرد، براي اين بوده كه اخلاف براي اسلاف خود به آتشگاه خانوادگي طعام و شراب بفرستد تا اجدادشان خدا بمانند، و گرنه از آن مقام تنزل كرده در رديف اشقيا قرار مي‌گرفتند.

در يونان قديم نيز در اثر تحولات اجتماعي به جاي اختلاف، ازدواج مشروع توأم با تشريفات خاصي بود:

1ـ تشريفاتي كه بايستي جلو آتشگاه خانواده پدري، انجام مي‌گرفت كه در طي آن پدر حقوق راجع به دختر خود را در مقابل پول نقد يا هديه‌اي كه از داماد گرفته بود به وي انتقال مي‌داد.

2ـ تشريفاتي كه در فاصله بين خانه عروس و داماد در معبر عام، انجام مي‌گرفت. عروس لباس سفيدي بر تن داشت و بر ارابه‌اي مي‌نشست؛ كاهنان خاصي جلو عروس، مشعل را حركت مي‌دادند و سرود مي‌خواندند در مدخل خانه داماد، عروس چنين تظاهر مي‌كرد كه به داخل شدن در خانه داماد رغبت ندارد بايستي داماد نيز چنين وانمود كند كه به زور او را وارد خانه خود ساخته است. در اين هنگام دختر بايستي فرياد كرده از همراهان استمداد نمايد و همراهان عروس نيز ظاهراً از او دفاع مي‌كردند و بالاخره داماد موفق مي‌شد و قسمتي از تشريفات نيز در خانه داماد با حضور زوجين و ساير افراد خانواده در جلو آتشگاه خانوادگي، انجام مي‌گرفت، در اين موقع قرباني مي‌كردند و دعاهاي مخصوصي خوانده مي‌شد و در بعضي از جوامع و طوائف به اين نيز اكتفا نمي‌كردند و اين مراسم به صورت وحشيانه و هولناكي انجام مي‌گرفت.[4]

5 ـ خانواده در ايران باستان:

«در ميان پيروان اوستا بناي مملكت بر خانواده بود كه مركز آن «مان» يعني خانه بود. از چند خانواده خويشاوند يك عشيره تشكيل مي‌شد كه در يك ديه مجتمع بودند و نام سرسلسله خانواده‌ها بر آن عشيره اطلاق مي‌شد. زن كه شوهر مي‌كرد در خانواده شوهر و بالطبع در عشيره او به فرزندي قبول مي‌شد.

اساس تمدن آريائيان متكي به خانواده بود و خانواده متكي بوده است به قدرت پدر و همين اساس تا قرن‌ها در تمدن چادرنشيني ايران باقي بوده است و هنوز هم آثاري از آن به چشم مي‌خورد، زن هم كه در نخست صاحب همه گونه اختيار بود پس از آنكه دست نشانده مرد شد، باز هم بانوي خانواده به شمار رفت و مورد احترام قرار گرفت و هميشه مقام زن در تمدن ايران بالاتر از مقام زن در تمدن‌هاي ديگر بوده است. به همين جهت بردگي و خريد و فروش زن و دختر را در ميان طوايف ايراني مجاز نمي‌دانستند و زرخريدان تنها از اقوام بيگانه بودند و تا اين اواخر نيز كه زرخريدي در ايران معمول بود خريد و فروش تركمن‌ها و تركان را مجاز مي‌دانستند، ولي خريد و فروش كنيز و غلام در طوايف ديگري كه آرايائي بودند ممنوع بود و حتي در زماني كه جنگ‌ها را سربازان مزدور مي‌كردند هميشه ترجيح مي‌دادند كه اين سربازان نيز از بيگانگان باشند.

در خانواده هميشه فرزند چه پسر چه دختر مي‌بايست فرمانبردار و مطيع پدر باشد و بدين گونه رئيس خانواده كه پدر باشد هم قاضي بود و هم فرمانفرما و هم مجري آداب ديني و در آغاز كه هنوز طبقه روحاني تشكيل نشده بود و طائف روحانيون هم در دست پدر بود. يكي از مهم‌ترين وظايف پدر اين بود كه پاسدار خانواده باشد و نگذارد كه آتش خانواده خاموش و يا منقرض بشود. كانون خانواده در جاي معيني بود و جنبه تقدس داشت و همه به آن احترام مي‌گذاشتند و حتي به آن قسم مي‌خوردند چنانكه هنوز هم معمول است كه افراد به اجاق روشن يا به نور چراغ سوگند مي‌خورند. ترك كردن كانون خانواده و بي‌احترامي به آن منتهاي سرشكستگي بود.

امر ابدال يعني ازدواج به عوض ديگري معرف خوبيست از نهايت اهميتي كه ايرانيان به بقاي جاوداني يك خانواده مي‌دادند. اصرار خاص ايرانيان بر خلوص نژاد، ازدواج ميان نزديكان را مثل برادر يا خواهر، پدر با دختر، و پسر با مادر برايشان واجب كرده است. از اين قبيل قرابت دوجنبه‌اي در ميان هخامنشيان نيز متداول بوده است. در اوستا بارها سفارش شده و در ادبيات مذهبي پهلوي نيز اغلب ذكر شده است كه ازدواج با نزديكان گناهان بزرگ را نابود كند و اين اعلي درجه تمجيد است.[5]

ه‍ ـ خانواده در عرب جاهليت:

عرب براي زن نه استقلالي در زندگي قائل بود و نه حرمت و شرافتي، ارث نمي‌بردند، تعدد زوجات بدون حدي معين، جائز بود، در مسأله طلاق براي زن اختياري قائل نبود، دختران را زنده به گور مي‌كرد، رفتاري كه عرب با زنان داشت، تركيبي بود از رفتار اقوام متمدن و رفتار اقوام متوحش، ندادن استقلال به زنان در حقوق و شركت ندادن آنان در امور اجتماعي از قبيل حكومت و جنگ و مسأله ازدواج و اختيار دادن امر ازدواج به زنان اشراف را از ايران و روم گرفته بودند و كشتن آنان و زنده به گور كردن و شكنجه دادن را از اقوام بربر و وحشي اقتباس كرده بودند، پس محروميت زنان عرب از مزاياي زندگي مستند به تقديس و پرستش رئيس خانه نبود بلكه از باب غلبه قوي و استخدام ضعيف بود.[6]

مردم دختران را از ترس اينكه مبادا در جنگ‌ها به دست دشمنان بيفتد و براي دشمن فرزند بياورند، بعد از تولد زنده به گور مي‌كردند و بعضي از ترس تنگدستي دختران خود را مي‌كشتند. و همچنين چون زن‌ها در جنگ‌ها شركت نداشتند، از ارث محروم بودند، آن‌ها را جزء اموال مرده به ارث مي‌بردند و براي به دست آوردن پول، آن‌ها را به فحشا وا مي‌داشتند، قبيله بني تميم اولين قبيله‌اي بود كه دختركشي را آغاز كرد.[7]

در ميان عرب اگر شوهر زني مي‌مرد، وي مي‌بايست سر قبر شوهر خيمه زده يا پسر بزرگ، صاحب اختيار زن مي‌شد و اگر مي‌توانست او را بفروشد يا مزدور نمايد و يا در مقابل پولي كه به نام مهر قرار مي‌گيرد شوهر دهد، يا براي هميشه او را از شوهر كردن ممنوع سازد. به طور كلي به موجب نفرت و انزجاري كه در عصر جاهليت نسبت به زنان و دختران داشتند حق و حقوقي براي آنان قائل نبودند و حتي آنان را به طريقي از بين مي‌بردند.[8] فرزنداني كه در دوران جاهليت به دنيا مي‌آمدند، از هر نوع حق انساني محروم بودند، به گونه‌اي كه گاه به دست پدران خود در پيشگاه بت‌ها قرباني مي‌شدند و همچنين گاهي از ترس فقر به دست پدرانشان به قتل مي‌رسيدند.[9]

2 ـ 2 ـ خانواده در اديان:

الف ـ خانواده در زرتشت:

اجتماعي بودن و نياز به همكاري با همنوعان از ويژگي انسان است و «واحد اجتماعي» عبارت است از عده‌اي از زن و مرد، كوچك و بزرگ كه بر مبناي خويشاوندي و هم‌خوني با يكديگر گرد آمده، بنابر موقعيت اقتصادي، اجتماعي، فني و نسبي، خانواده، طايفه، تيره و يا قبيله ناميده مي‌شوند.

كوچك‌ترين و ساده‌ترين واحد اجتماعي، خانواده‌ي هسته‌اي (يا زن و شوهري) است كه مركب از زن و شوهر و فرزندان نابالغ آن‌هاست. يعني هر يك از فرزندان خانواده كه به سن بلوغ قانوني برسند، كانوان خانوادگي پدر و مادر را ترك كرده و براي خود خانواده تشكيل مي‌دهند، جامعه‌هاي كشورهاي اروپايي و صنعتي، از اين دسته‌اند.

در آيين زرتشتي نيز نهاد خانواده «هسته‌ي بنياني» زندگي اجتماعي است. در اوستا و منابع كهن ديني و زرتشتي، ضابطه‌ها و رسم و آيين‌هاي نهاد خانواده ـ البته نه در بخشي مجزا ـ به مناسبت، رهنمود داده شده است، كه موضوع اين نوشتار است:

در مورد ازدواج كه پايه اصلي نهاد خانواده است، از جمله در ونديداد تأكيد شده: «هر فرد زرتشتي موظف است كه چون به سن بلوغ (پانزده سالگي) رسيد براي خود همسر گزيند.» (ونديداد، فرگرد 3)

«به درستي به تو بگويم، اي اِسپنتمان زرتشت، من (اهورامزدا) برتري دهم، مرد زن برگزيده را به آن كسي كه زن نگرفته برتري دهم، مرد خانمان‌دار را به آن كسي كه بي‌خانمان است. برتري دهم كسي را كه فرزند دارد به آن كسي كه بي‌فرزند است...» (ونديداد، فرگرد چهارم، فقره 47)

مراسم توافق و ازدواج زن و شوهر را در آيين زرتشتي، «گواه گيران» گويند، و در اين ازدواج، مهريه (صداق) جايي ندارد و اگر قرارداد و سندي در مراسم گواه‌گيران نوشته شود، اعتبار عاطفي و اجتماعي دارد. در آيين زرتشتي ـ مانند آيين مسيحي ـ طلاق جايي ندارد و جدا شدن زن و شوهر (يا «رهايي») از يكديگر در اثر خيانت اخلاقي و اجتماعي يكي از آن‌ها، به وسيله‌ي دادگاه تعيين مي‌شود.

در زبان اوستايي، به شوهر نمانو پائيتي (nmanu Paiti) و به زن نُمانو پاتني (nmanu Patni)  گفته مي‌شود. و در اين اصطلاح اوستايي «نمانو» به معناي خانه و خانمان است و «پائيتي» به معناي مذكر و «پاتني» به معناي مؤنث و رئيس خانه است.

زنان در آيين زرتشتي در تمام مراحل زندگي، وكالت، تيراندازي و همه فن‌ها مشاركت داشتند. حتي در نگهباني آتش مقدس، البته وقتي كه «دشتان» (عادت ماهانه) آن‌ها رفع مي‌شد.» (از ماتيكان هزاردستان)

فرزند داشتن ـ به ويژه پسر ـ اصل بقاي خانواده بود. به اين سبب كه اگر زن نازا بود به تشخيص پزشك و با موافقت زن اول مرد، مي‌توانست زن بگيرد (البته اين ازدواج «چند همسري» نيست) اگر مردي بالغ، بي‌فرزند پسر از اين جهان بگذرد، روانش از «پل چينود» (پل صراط) نتواند عبور كرد تا هنگامي كه براي او فرزندخوانده تعيين نكنند و سرپرستي بازماندگان و دارايي‌اش را به او نسپارند، روان او آزاد نمي‌شود.

 

تعداد صفحات:140

 

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت ورد wordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.

 


اشتراک بگذارید:


پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 5,200 تومان

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
file6_1749725_3149.zip214.8k





دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی زندگی نامه پیامبر قبل و بعد از بعثت

دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی  زندگی نامه پیامبر قبل و بعد از بعثت             دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی  زندگی نامه پیامبر قبل و بعد از بعثت     فهرست مطالب عنوان                                          &n ...

توضیحات بیشتر - دانلود 4,900 تومان

دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی حج از دیدگاه قرآن

دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی  حج از دیدگاه قرآن           دانلودمقاله کارشناسی معارف اسلامی حج از دیدگاه قرآن   فهرست مطالب عنوان  ............................................................................. صفحه كليات مقدمه .................................................................................................................... 1 تبيين موضوع ..................................................... ...

توضیحات بیشتر - دانلود 5,700 تومان